|
Overzicht geschiedenis Biervliet.
Biervliet, in het uiterste westen van de gemeente, is een oud vissersdorp. De
Nederlands Hervormde Kerk aldaar, de zogenaamde 'Visserskerk' gebouwd in 1659,
heeft nog enkele gave gebrandschilderde ramen uit 1660-1661. Het dorpsbeeld wordt ook markant gekenmerkt door de korenmolen De Harmonie, gebouwd in 1842. Maar het meest bekend is Biervliet als geboorteplaats van de uitvinder van het haringkaken Willem Beukelszoon. Op de markt in Biervliet staat dan ook een standbeeld van deze haringkaker.
1183 verleende het door water omringde, Middeleeuwse vestingstadje, met nog 27 andere Vlaamse steden, ‘vrijdom van tollen’.
1183: graaf Philips van den Elzas verleent Biervliet stadsrechten (vrydom van tollen).
1290: graaf Guy de Dampierre ontmoet, met de echtgenoot van zijn dochter Beatrice, graaf Florus V van Holland.
ca.1396: Willem Beukelszoon overlijdt
ca. 1400: diverse watersnoden en de Braakman ontstaat (oorspronkelijk Breckeme, wat zwakke plek) betekent).
tot 1573: onderdeel van het Graafschap Vlaanderen.
1573, 22 maart: Biervliet wordt veroverd door de Watergeuzen. Prins Maurits laat een vesting bouwen op het eiland om het scheepsverkeer naar Gent onder controle te houden.
1659-1660: De kerk van de Nederlands Hervormde Kerk wordt gebouwd.
1842: De windmolen De Harmonie (olie- en pelmolen)
1855: De parochie van Biervliet wordt heropgericht.
1858: De RK kerk van de parochie H. Maagd Maria Onbevlekt Ontvangen wordt ingewijd.
1866: Elisabethpolder wordt ingedijkt
1878: Pastorie wordt gebouwd.
1885: De windmolen De Harmonie wordt omgebouwd tot korenmolen.
1920: De RK Kerk wordt uitgebreid.
1965: De RK Kerk wordt heringericht.
1970: Gemeente Biervliet wordt opgeheven en wordt een onderdeel van de gemeente Terneuzen.
Het haring kaken is een bepaalde bewerking van een haring. Volgens overlevering zou Willem Beukelszoon van Biervliet deze bewerking in de 14de eeuw hebben bedacht en toegepast. Ook de puntdichter Jacob Cats dacht dit blijkbaar; hij dichtte namelijk in 1659: ‘… maer Beukelszoon heeft voor het eerst de haeringh leeren kaecken. Dat is van alle slym de visch ghesuyvert maecken’.
Over het moment waarop men is overgegaan op het kaken van haring bestaat veel onduidelijkheid; daarbinnen past ook de naam van de 'uitvinder' Willem Beukelszoon. Voorafgaand aan het kaken schijnt men haring ongekaakt te hebben gezouten en verpakt in tonnen. Dit heeft mogelijk bijgedragen tot de onjuiste aanname dat gezouten haring dús gekaakte haring zou zijn. Dit zouten van haring, zonder haar voorafgaand te hebben gekaakt, werd het 'steuren' genoemd.
Zoveel is duidelijk dat men het kaken in de loop van de 14de eeuw is gaan toepassen. Men kent de bezigheid toe aan de toenmalige gebieden waarin de haringvisserij actueel was, namelijk Vlaanderen en Zeeland. In hoeverre dit toen al aan boord van schepen plaatsvond, blijft onbeantwoord; gezien de geringe omvang van de toenmalige vissersscheepjes lijkt het aan boord kaken van de vangst onwaarschijnlijk.
Bij het kaken worden met een speciaal mesje de kieuwen en de ingewanden van de (nog niet geslachtsrijpe) haring verwijderd, op de alvleesklier na. Enzymen uit de alvleesklier laten de haring 'rijpen'.
De naam 'maatjesharing' (in het Duits verbasterd tot: 'matjes') is, naar men veronderstelt, afgeleid van 'maagdenharing'. Hierbij is de aanduiding 'maagdelijk' wellicht te relateren aan de nog jonge leeftijd van de bedoelde haring waarin zich nog geen hom of kuit heeft ontwikkeld |

Beroemd Persoon
Willem Beukelszoon
uitvinder van het haringkaken.
Hij eindigde op nr. 157 in de verkiezing van De grootste Nederlander (2005).
‘… maer Beukelszoon heeft voor het eerst
de haeringh leeren kaecken.
Dat is van alle slym de visch
ghesuyvert maecken’.
(Jacob Cats)
‘… O wat een gulden neeringh !
en voedsel brenght ons toe de Coninghlijke Heringh,
Hoe menigh duysent siel by desen handel leeft
En winnende syn broot, Godt danck en eere gheeft!”
(Joost van den Vondel)
De bekende Hollandse nieuwe wordt van mei t/m juni gevangen; dit is de periode waarin de haring op zijn vetst is. De alvleesklier is groot genoeg en bevat voldoende enzymen om de haring goed te laten rijpen; door hem meer of minder te zouten wordt de snelheid van het rijpingsproces geregeld. Het gebruik van meer zout vertraagt het proces.
|